LAPLAND 2018/5: En toen kwam Finland...

De eerste van de nieuwe maand om de vorige af te sluiten, zoals het wel eens meer gaat hier. Een kort meervoudig portret en overzicht van de voorbije hooimaand die deze keer bij mijn weten meer hondsdagen bevatte dan ooit tevoren. Om te beginnen bracht juli mij een bijzonder leestriplet. Naast Giovanni's Kamer (James Baldwin) haalde ik ook Sterven van Arthur Schnitzler en Emmanuel Macron, een niet echt hoogstaande biografie door Anne Fulda op bibliothecaire uitleenbasis in huis. Voor mij zijn deze drie schrijvers nobele onbekenden. De naam Baldwin deed wel ergens een belletje rinkelen, maar ook niet meer dan dat. Het boek wist me wel te boeien, zowel om de thematiek, de locatie als het tijdsmoment waarin het verhaal zich afspeelt. Een zwarte schrijver brengt begin jaren '50 een uitsluitend blank verhaal over de mannenliefde in het na-oorlogse Parijs. Heel indringend geschreven. Van Schnitzler had ik, tot mijn grote scha en schande allicht, nog nooit gehoord. Een ontdekking dus, en wat voor een. Als U de moeite neemt om de link hierboven aan te klikken en de recensie even door te nemen zal U meteen begrijpen waarom dit werk mij zo heeft geraakt. Tenslotte was ik benieuwd naar het levensverhaal van de huidige Franse president en dacht in deze biografie een antwoord te vinden op mijn vragen. Veel informatie maar op eentonige wijze gebracht en bovendien in een onverzorgde vertaling. Het moest blijkbaar vooruitgaan. Twee op drie dus, en voor het laatste boek een onvoldoende. Wel uitgelezen uit nieuwsgierigheid, zij het met horten en in hinkstap gesprongen stoten.  Hopelijk doet mijnheer Macron het zelf beter tijdens zijn ambtstermijn als leider van de Franse Republiek...

Ook wat ons reisverslag betreft ben ik aan een afronding toe. Voor we terugkeren op Zweedse bodem trekken we nog even door Finland en dat begint in de buurt van het drielandenpunt. Onze eerste stop is bij Kilpisjärvi. Tussen de vakantiehuisjes op het domein van ons hotel spotten we twee kanjers van rendieren. Deze mannetjes laten het niet aan hun hart komen. Onverstoorbaar grazen ze verder, en achter een vrijstaande cottage vinden ze een plek om rustig te herkauwen. De zomer is er voor hen om zich vol te vreten, op die manier aan kracht en gewicht te winnen en zich zo voor te bereiden op een slopende herfst waarin naast vrouwtjes versieren, de harem bewaken en paren geen tijd meer zal zijn om op tijd en stond te eten. Dat het deze twee binnen enkele maanden niet zal ontbreken aan dominantie valt af te lezen aan het prachtige gewei dat ze dragen. Eet maar goed jongens, ge zult het kunnen gebruiken...

Verder gaat de reis zuidwaarts naar Muonio, waar de gelijknamige rivier de grens afbakent met buurland Zweden. Om de boel nog wat ingewikkelder te maken tref ik daar een meermin op de rotsen die sterk doet denken aan die van Kopenhagen. Eén die ook hier voor mooi weer zorgt. Gedaan met de koelte, we zoeken hulp bij de ventilatoren want de zomer heerst ook in het Hoge Noorden. We bezoeken er de nabijgelegen Huskie-farm met een Belgische gids uit Kontich. Boeiende en zeer informatieve verhalen  over haar werk met de honden, zowel de zomerse als de winterse bezigheden. Iets verderop krijgen we een rondleiding op een rendierfarm. Veel uitleg maar weinig dieren,   want die trekken tijdens de zomer zelf hun plan in de wijde natuur. Pas tegen het najaar worden zij terug verzameld tijdens de grote round-up. Meer info op verzoek ten huize Polo...

We naderen het einde van de reis. Na een lange passage doorheen open wegenwerken, één lekke band en een vlotte depannage met aansluitend verhelpen van het euvel checken we in bij Kukkolaforsen. Bekend om een kort hoogseizoen voor het vissen op de stroomversnellingen. Met een schepnet aan een lange stok wordt eind juli-begin augustus nog steeds gevist op de kleine marene, een zalmachtige vis die hier dan 'en masse' gevangen wordt. We bevinden ons nu op de Zweedse oever en zien Finland aan de overkant liggen. 

Hier verdwijnt de zon in de hele late uurtjes alweer voor korte tijd achter de horizon. Kleur en licht, het gaat me weer een hele tijd achtervolgen. En wat een beelden. Om twee uur 's nachts, kolkende nevelslierten boven het dagwarme water van de stroom, de staketsels van de vissers op de voorgrond en heel in de verte een machtige marene die vleugels heeft gekregen en op de mist lijkt te drijven. Ga dan maar eens terug slapen. Geen denken aan, ik blijf verder foto's maken...

Dat we daarna nog een dagje rijden en later terug vliegen naar Rotterdam doet niet meer ter zake. Ik vind dit een mooi slotbeeld van de reis. So be it...

LAPLAND 2018/4 Senja: 'Noorwegen in het klein'...

De tussentijdse meteorologische ommezwaai heeft oprecht deugd gedaan. Afkoeling werd een feit, was hoognodig en mag nog even blijven duren. Allicht ijdele hoop, want de KMI-voorspellingen geven aan dat we vanaf morgen alweer met veel hogere temperaturen zullen te kampen krijgen. Het weze dan maar zo. Naast de weerkundige actualiteit is er ook nog wat sportnieuws. Dit weekend zijn ze eraan begonnen in de Belgische Jupiler ProLeague. Twee weken na de WK-finale al opnieuw voetbal. Straks wordt het programma van de eerste speeldag afgerond. RAFC heeft zijn eerste overwinning reeds binnen. Net als vorig jaar een geslaagde start. Ondertussen is vandaag dan weer het eerste na-Tour criterium gereden in Parijs. Zo bekijk ik al jaren de laatste rit in La Grande Boucle met aankomst op de Champs Elysées. Er wordt wel rap gereden, maar aan de rangschikking wordt al jarenlang niks meer veranderd. Staakt het vuren onderweg. De rit teveel, de parade op de Elysese velden. Met een laatste "net niet"-poging van een Belgische deelnemer, en geel voor Geraint SKY Thomas. Tour over & out.

In deel vier van het Lapland-verhaal ga ik mij nog een keer beroepen op de "meer dan duizend woorden-truuk" waarmee ik hier al eerder uitpakte. Enkele reisfoto's die de strenge selectie hebben overleefd mogen mij dan het schrijverswerk uit handen nemen. Deze keer om aan te tonen dat Senja meer dan de moeite waard is. Zomer in het hoge noorden. Altijd licht. Zon die niet, of maar heel even ondergaat. Prachtige luchten. Laat ons beginnen met een beeld van mijn twee reisgezelinnen op een hele late avond bij het lighthouse achter Hamn I Senja. Kan ik eindeloos van genieten: de zon en het gezelschap... 

Voor de tijd dat "mini-" als voorvoegsel zijn intrede deed in  ons algemeen taalgebruik werd Senja omschreven als "Noorwegen in het klein". Daar is een goede reden voor, want van alles wat er in de Noorse natuur te zien en te beleven valt is er wel iets terug te vinden op dit magistrale eiland. Neem nu de naaldrotsen van Okshornan. Het meest gefotografeerde plekje van Senja, en dan nog liefst vanop de uitkijk bij Tungeneset. We hebben er tijdens een rondrit behoorlijk wat tijd gespendeerd. Moeilijk om te vergelijken, maar wellicht het mooiste 'puur natuur' wat ik ooit gezien heb. Kon er maar niet genoeg van krijgen...

En dus zijn we er 's nachts nog maar eens naartoe gereden. Eerst vroeg naar bed, de wekker gezet om op het goede moment te kunnen vertrekken en vervolgens over absoluut verlaten wegen terug naar de Tungeneset uitkijk. Een dikke wolkenband verstoort aanvankelijk de pret, maar als ik daarna de foto's naast elkaar bekijk kan ik niet ontevreden zijn. Rust en intens genieten van het uitzicht. Alleen, denken we. Dan komt er een Amerikaans koppel op de proppen. Uit San Francisco. Zelfde verhaal. Waren er die dag ook al geweest en vonden het "amazing". En zijn er dus ook terug voor 'andere' foto's...

Ietsje later zijn we de weergoden dankbaar omdat zij met een extra inspanning wat hoge opklaringen in onze richting sturen. Ik begrijp meteen waarom dit decor zoveel 'portrettentrekkers' inspireert. We hebben al de tijd en blijven nog wat hangen. Als ikzelf daarna ook het lage opnamestandpunt verlaat, dat van die weerkaatsingen in de waterplassen, dan krijg ik toch weer heel andere bergen in het vizier. Elk moment is different, we blijven foto's maken. Een hele hoop, een massa. Selecteren zal ik later wel doen, als we terug thuis zijn. Boordevol impressies en ook een beetje moe vat mijn chauffeur de terugweg aan. En ik ook.

Alles gezien, of toch niet? Neen dus, want finaal krijgen we voorbij een zoveelste bocht dit nog voorgeschoteld. Een andere kijk op de eilandjes achter of voor onze hotellocatie. Op de heenweg al gespot, maar nu -enkele uren later- met nog veel mooier licht. Het is maar net hoe U het bekijkt. Senja, Noorwegen in het klein. En ikzelf voel me nu nog veel kleiner. Een stil moment & slapen...

LAPLAND 2018/3 Op naar Noorwegen...

Puffen en zweten zei ik vorige keer. Dat was dus nog maar het begin, zoals U allicht ook her en der zelf aan het verhitte lijf hebt kunnen ondervinden. Dat deden ook ene Mick J (75) en tante Marianne (!!) om hun verjaardag te vieren. HBD allebei!! Polo & Pola hebben er een over-en-weertje Knokke-Heist opzitten. Kort bezoek met overnachting aan onze eigenste kust en Bea M. Echte verkoeling heeft ook dat niet gebracht, maar toch... Vrijdag was het dan pas goed raak hier, wat een weer. Een echte hondshete dag! Nu maar hopen dat die beloofde buien komen met de daaraan gekoppelde duikvlucht van de temperatuur. Ik wil er mijn geplande fotosessie van de maansverduistering vanavond met alle plezier voor inleveren. Wat hoe dan ook gebeurt met al die grijze wolken in het zwerk. Als nu de wind nog wat aanwakkert dan komt het wel goed met die verkoeling en onze nachtrust...

En dus gingen we na Björkliden de grens over. Westwaarts naar Senja, het op een na grootste Noorse eiland voor de fjordenkust. Ligt boven de Lofoten, waar we vorige keer al van geproefd hebben. We doorkruisen het hele eiland en gaan logeren in Hamn I Senja. Een toplocatie waar het jaar door nog veel meer te beleven valt dan wat wij er deze keer hebben uitgehaald. En inderdaad, er zijn nog "verkoelende" foto's beschikbaar om het zomerse hitteplan een handje toe te steken.




Onderweg pikken we er in een van God vergeten gat een strakke Noorse kerkkapel uit onder een loodgrijs wolkendek, maar een uurtje verder staan we te staren naar het blauwste blauw dat we in lange tijd hebben gezien. Aan de rand van Bergsfjord, met uitzicht op Skåland en verder weg de Noorse Zee. Een plaatje, een plek om gaan te wonen... Allebei deze indrukken dragen vandaag bij tot een voor mij persoonlijk frisser welbevinden. Hoop dat het bij U ook iets losmaakt.



Op een niet eens zò forse steenworp daar vandaan ligt Senjatrollet, een behoorlijk kitsjerich project van ene Leif Rubach. Zijn passie voor elfen en trollen heeft hij vormgegeven en in een soortement mini-pretpark gegoten. Tijdens de korte zomer dagelijks te bezoeken. Niet echt ons ding, maar voor de volledigheid... en Leif himself op de foto, met kleinzoon op weg voor de matinee van hun familie-trollenshow.





En dan is er de meest noordwestelijke punt van de reis en bereiken we ons hotel. Het uitzicht is vanop de tegenoverliggende bergflank genomen, ergens laag halverwege. Of nog minder, mijn rechterheup weet U wel. Anke heeft de top ei zo na bedwongen, en dat is heel andere eierkoek. Wie daarover meer  wil weten moet het haar zelf eens vragen. Maar ook vanop ons plekje was het de foto meer dan waard. Een droomplek...

P.S. Deze nacht heeft verkoeling gebracht. Ook in de Polder. We zullen/kunnen doorgaan...

LAPLAND 2018/2 Meer Zweden... (en zweten!)

Hitte-alarm en droogte-code oranje. Sproeien mag niet meer. Over de modaliteiten raakt men het naar aloude Belgische gewoonte niet eens, zelfs elke Vlaamse provincie kan haar eigen regeltjes uitvinden. Land- en tuinbouwers 'genieten' van een uitzonderingsmaatregel en ook de profvoetbalclubs vragen om clementie en verzoeken een vrijstelling van het sproeiverbod. Het groene gras weet U wel...

Vooruit met de geit, we geven er nog een Lap op. Uit de reacties op vorige bijdrage heb ik mogen opmaken dat de fotokeuze haar doel niet heeft gemist. De gedachte alleen al aan koeler weer en wolkenrijke luchten heeft menig lezer/-es/-in soelaas gebracht en alzo voor een verkwikkend moment gezorgd. Als deze kleine beetjes echt helpen, dan gaan we verder op het ingeslagen pad. Zolang er nog "frisse" foto's voorradig zijn natuurlijk. Vanuit Kiruna  maken we onze eerste natuurwandeling. Láddjujávri is het doel, en dat lijkt voor de degeneratieve rechterheup van Uw dienaar net iets teveel van het goede. 

Het meer is prachtig, de bergen liggen wat verscholen achter en onder de wolken maar het is een heerlijk zicht. En met de tanden op elkaar leg ik de terugweg af. Blij dat ik het gedaan heb, want als ik zie hoe zwaar toegetakelde wielrenners de eindmeet halen... 

Maar we zijn in Zweden, en de dag nadien wacht ons een bezoek aan LKAB, de rijkste ijzerertsmijn van het noordelijk halfrond. De maquette had ik gespot tijdens onze vorige trip, maar toen geen mogelijkheid om ze te bezoeken. Nu dus wel. Tickets ver op voorhand en online geboekt. En wat een belevenis. Met de autocar de mijn in. 500 km geasfalteerde wegen onder de grond. Het bezoekerscentrum bevindt zich op 540 meter diepte. Het bedrijfsrestaurant op meer dan 1000 meter diep en het huidige winningsgebied ligt rond de 1300 meter. Wat een belevenis! Naast de geschiedenis en ontwikkeling van de mijn krijgen we ook een les in actuele ontginningstechnieken. Het ene verhaal is al straffer dan het andere, de productiecijfers doen ons duizelen. Een voorbeeld? Verwerkt tot pellets verlaat iedere dag een hoeveelheid ijzererts de mijn waarmee zes Eiffeltorens kunnen gebouwd worden... En dat er door al dat graafwerk bovengronds problemen ontstaan. Verzakkingen bedreigen hele woonwijken, en om Groningse toestanden voor te blijven werd beslist om de stad in fasen te verplaatsen naar veiliger oorden. Gigantisch plan waar al volop aan gewerkt wordt. Het hele mijngebeuren is tijdens het laatste decennium van de 19de eeuw begonnen door middel van dagbouw. Toen werd de top van de berg weggegraven en dat gat is nog steeds te zien vanop de huidige mijnsite. Sindsdien is men ondergronds gegaan. Serieus ondergronds, en het einde is nog lang niet in zicht. Er valt zoveel over te vertellen dat ik U met een gerust gemoed een bezoek durf aanraden. 'Warm' aanbevolen, of wat had U anders gedacht? 

We laten Kiruna achter ons en zetten koers naar het noorden. Lange, rustige, eenzame wegen. En we vergaten te tanken. "Ping!!"... in het volgende dorp zeker? Drie huizen... Het volgende dan? Twee huizen en een hooischuur... We hebben niet veel over als we bij Björkliden eindelijk een tankstation vinden. Maar die accepteert geen enkele van onze kaarten. Gelukkig nog wat cash in euro's en een vriendelijk-behulpzame Nederlandse jongen. "Gooi 'em maar vol, we regelen dat wel!" We logeren aan de rand van het Abisko National Park in Hotell Fjället. Ook hier valt nog frisheid te rapen in het foto-aanbod. 

Tijdens de volgende ochtendwandeling verken ik een bergbeek die versgesmolten sneeuwwater naar het onderliggend meer voert. Stapje voor stapje, rustig aan. Mijn heup, weet U wel. Het werd een gezapig ommetje, niet meer dan dat. Helemaal bovenaan zie ik nu zelf de lucht weer opklaren, en vanaf dan is mooi weer meer en meer ons deel geworden (denk ik). Björkliden, een heel mooie plek met prachtige uitzichten. Kom ze ten huize Polo maar eens bekijken...

En ook het geluksshot is ons daar te beurt gevallen. Nog even terug naar de mijn. Voor het transport van de pellets worden ertswagons gebouwd, die rijden continu af en aan tussen LKAB en de haven van Narvik. De duizendste wagon werd in het goudgeel gelakt met in grote cijfers "1000" erop. Volgens onze gids brengt die geluk voor wie hem ziet rijden, en dat deden wij vanop het terras van ons hotel. Laat de chance nu maar komen, ik zit klaar... te puffen en te zweten!

LAPLAND 2018/1 Een frisse start...?

We zijn ondertussen twee windstille etmalen met telkens om en bij de 30ºC verder. Dit wil zeggen dat ook in de door Natuurpunt gerunde Polder van Hoboken de optimale bedrijfstemperatuur ruimschoots is overschreden en dat 'bloggen', wat voor mij normaal een verfrissende bezigheid is, ook nu de nodige stoom opwekt en zweet doet parelen op mijn alsmaar groter wordend voorhoofd. Geen paniek echter, met een aangepaste slow-modus komen we er ook. Ietsje later, maar we komen er... 

 

De eerstvolgende afleveringen zullen gaan over onze tweede zomerse trip doorheen Lapland. Die startte deze keer op Zweeds grondgebied. Met Transavia vanuit Rotterdam, landen in Skellefteå, huurauto oppikken en dan richting Luleå. Nog makkelijker dan anders, want ik had een heuse chauffeur bij. Anke zat het overgrote deel van de rondreis achter het stuur, wat voor mij nòg meer relaxen betekende. Lui zijn, zeg maar. Bij de vuurtoren van Jävre waren we, met grijze lucht en opgetrokken schouders, nog in de waan dat het een eerder koele vakantie zou worden. Daar denken we twee weken later wel anders over. 

Eerste specialleke op de lijst was Gammelstads kyrkstad. Een "kerkdorp" als een kluit kleine buitenhuisjes omheen het plaatselijke kerkgebouw. Ooit was het de bedoeling om er een echte stadskern van te maken, maar het werd uiteindelijk een verzamelplek voor veel gelovigen uit de verre omgeving om daar hun erediensten te vieren. Ze bleven daar dan in hun cottage overnachten om de volgende dag weer naar hun boerderij te trekken. Naar de kerk gaan ze nu al even zelden als wij hier, maar de oude kern is blijven bestaan en leeft nog tijdens grote feesten en familiebijeenkomsten. Het staat op de UNESCO-Werelderfgoedlijst en is dan ook een toeristische trekpleister. Daags nadien staat er een lange rit op het programma met een hele reeks geplande tussenstops.  In Vuollerim blijkt het kunst en cultuurcentrum gesloten. Van een Australische vrijwilliger horen we dat er door de inrichtende machten nogal wat roet in het etnografische eten wordt gestrooid. Dwarsliggen om de meest onkiese periodes uit de vaderlandse geschiedenis buiten de schijnwerpers te houden zegt hij. In Jokkmokk -  -Jåhkåmåhkke volgens de Zweedse Sami - ons Sjakkamakkah!?? - is het museum dan weer wel open en zeer de moeite waard. Verder in Porjus gaat het dan opnieuw fout: Arctic Colors, een fotomuseum over de noord Scandinavische natuurverschijnselen heeft blijkbaar twee jaar geleden de deuren gesloten. Wegens fotografe op pensioen. Nu een B&B met een mooi terrasje aan het meer. Zo hebben ze er wel meer... Maar we moeten verder, Kiruna ligt op ons te wachten. Net als 3 jaar geleden, of "nog steeds" zijn er wegenwerken aan de gang op de E10. Wij laten het niet aan ons hart komen en pikken enkele kilometers voor we de grote mijnstad binnenrijden een meer dan idyllisch prentje mee. Een plaatselijke schoonheid stoort zich absoluut niet aan onze aanwezigheid, blijft rustig verder lopen en toont zich van zijn/haar meest obscene kant.  We gaan goed én fris slapen deze keer...